เว็บไซต์การจัดการความรู้ของ มสธ. ยินดีต้อนรับ | Log in | สมัครสมาชิก

ฐานความรู้ มสธ.

 

PMQA

การพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA)

                PMQA (Public  Sector Management Quality Award)  เป็นกระบวนการพัฒนาองค์การภาคราชการ  ที่รัฐบาลมุ่งปรับปรุงการทำงานพัฒนาระบบราชการเพื่อยกระดับการบริหารจัดการ  โดยมีการประเมินผลการบริหารการจัดการของหน่วยงานภาครัฐ

                สืบเนื่องจากพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 5)  พ.ศ. 2545  มาตรา 3/1และต่อมาได้มีการออกพระราชกฤษฎีกา  ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ.2546  เพื่อให้มีแนวทางการปฏิบัติที่เป็นรูปธรรมเกิดผลสัมฤทธิ์ต่อภารกิจของรัฐอย่างคุ้มค่า  มีการลดขั้นตอนการปฏิบัติงานทำให้งานเกิดประสิทธิภาพอำนวยความสะดวกและสนองตอบความต้องการเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน

ก่อนจะมาเป็น PMQA ของประเทศไทย

                ในปี คศ. 1980  ประเทศสหรัฐอเมริกาสูญเสียความสามารถในการแข่งขันทางธุรกิจ  เนื่องจากคู่แข่งโดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศญี่ปุ่นที่มีการพัฒนามาตรฐานและคุณภาพของการบริหารจัดการโดยมีการปรับปรุงกระบวนงานอย่างต่อเนื่อง  ในปี คศ. 1987 ประเทศสหรัฐจึงได้ดำเนินการระดมสมองจากผู้บริหารและนักวิชาการระดับแนวหน้าของประเทศแล้วเก็บข้อมูลจากองค์การที่มีการบริหารจัดการเป็นเลิศโดยรวบรวมวิธีปฏิบัติที่สามารถนำองค์การไปสู่ความสำเร็จ  สร้างเป็นเกณฑ์รางวัลคุณภาพแห่งชาติ  เพื่อส่งเสริมให้เกิดการบริหารจัดการที่ดีและเป็นแนวทางในการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน ขององค์การอเมริกัน โดยให้ชื่อว่า Malcolm  Baldrige  National

                Quality Award (MBNQA) เป็นผลทำให้เกิดการปรับปรุงและมุ่งเน้นคุณภาพของผลิตภัณฑ์และบริการของประเทศสหรัฐอเมริกาและยังเป็นกรอบการบริหารจัดการที่เป็นกรอบเดียวกัน  มีภาษาในการบริหารจัดการที่สื่อสารกันได้  อีกทั้งเป็นการกระตุ้นให้องค์การต่าง ๆ มีการแลกเปลี่ยนข้อมูล ความรู้ และทักษะในการช่วยเหลือกันเพื่อให้เกิดแนวทางการบริหารจัดการที่ดีขึ้น  ปัจจุบัน MBNQA ได้รับการยอมรับว่าเป็นแนวทางในการบริหารจัดการองค์การในระดับโลกที่มีประสิทธิผลที่สุด  ซึ่งสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในองค์การทุกขนาดทั้งภาครัฐและภาคธุรกิจ  ผลจากการที่ประเทศสหรัฐอเมริกาส่งเสริมให้องค์การต่าง ๆ  มีการประเมินตนเองและปรับปรุงตามเกณฑ์รางวัลคุณภาพแห่งชาติ  ส่งผลให้ประเทศมีเศรษฐกิจที่มั่นคง  กลายเป็นผู้นำที่ยิ่งใหญ่ในตลาดโลกในเวลาต่อมา  แนวทางนี้ได้มีประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก กว่า 70 ประเทศไปประยุกต์ใช้ซึ่งรวมถึงประเทศไทยที่ได้นำเกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการมาใช้เป็นครั้งแรกกับภาคเอกชน โดยนำเทคนิคและกระบวนการมาปรับใช้และได้มีการมอบรางวัลคุณภาพแห่งชาติ (Thailand Quality Award – TQA) ให้องค์การที่มีวิธีปฏิบัติและผลดำเนินการตามเกณฑ์มาตรฐานเริ่มมอบรางวัลเมื่อปี พ.ศ. 2545  ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์เพิ่มผลผลิตแห่งชาติที่ได้ระบุไว้ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ  ฉบับที่ 9 (พ.ศ. 2545-2549)

                นอกจากนี้แผนการบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2548 – 2551 ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 6  ด้านการพัฒนาระบบราชการได้มีการกำหนดให้เสริมสร้างความเป็นเลิศในการปฏิรูปราชการ  สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) ได้ร่วมมือกับสถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติได้จัดทำโครงการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ  เพื่อสร้างหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติเพื่อยกระดับและพัฒนาขีดความสามารถและมาตรฐานการบริหารจัดการของส่วนราชการให้เทียบเท่ามาตรฐานสากลในระดับโลก  โดยนำแนวคิดและเกณฑ์รางวัลคุณภาพแห่งชาติที่ต่างประเทศใช้ได้ผลดีนำมาปรับให้สอดคล้องกับแนวทางการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี และแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบราชการไทย (พ.ศ.2551-2555) กำหนดเป็นเกณฑ์รางวัลคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA) และสำนักงาน ก.พ.ร. ได้ส่งเสริมให้ส่วนราชการนำ PMQA ไปใช้เป็นแนวทางการประเมินองค์การด้วยตนเอง และมีการปรับปรุงอย่างต่อเนื่องโดยได้กำหนดเป็นประเด็นการประเมินผลและตัวชี้วัดในกรอบการประเมินผลส่วนราชการ  ที่จะต้องมีการจัดทำคำรับรองการปฏิบัติราชการประจำปี  เริ่มตั้งแต่ปีงบประมาณ  พ.ศ. 2549 เป็นต้นมา

วัตถุประสงค์ของการพัฒนาคุณภาพในการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA)

1.             เพื่อยกระดับคุณภาพการปฏิบัติงานของภาครัฐให้สอดคล้องกับพระราชกฤษฎีกา ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546

2.             เพื่อให้หน่วยงานภาครัฐนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการของหน่วยงานสู่ระดับมาตรฐานสากล

3.             เพื่อใช้เป็นกรอบแนวทางในการประเมินตนเอง และเป็นบรรทัดฐานการติดตามและประเมินผลการบริหารจัดการของหน่วยภาครัฐ

การพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ

                        การพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ  แบ่งออกเป็น 2 ส่วนใหญ่ ๆ คือ

1. ลักษณะสำคัญขององค์กร

              เป็นการอธิบายถึงภาพรวมในปัจจุบันของส่วนราชการสภาพแวดล้อมในการปฏิบัติภารกิจ ความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยงานกับผู้รับบริการ  ส่วนราชการอื่นและประชาชนโดยรวม  สิ่งสำคัญที่มีผลต่อการดำเนินการ และความท้าทายที่สำคัญในเชิงยุทธศาสตร์ที่ส่วนราชการเผชิญอยู่   รวมถึงระบบการปรับปรุงผลการดำเนินการของส่วนราชการ

2. เกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ

                 เกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ ประกอบด้วยคำถามต่าง ๆในแต่ละหมวด  ซึ่งเป็นแนวทางในการบริหารจัดการที่จะนำส่วนราชการไปสู่องค์กรแห่งความเป็นเลิศได้  และเกณฑ์ในแต่ละหมวดจะมีความเชื่อมโยงกันระหว่างหมวดต่าง ๆ  เพื่อแสดงให้เห็นถึงการบริหารจัดการที่ดี ต้องมีความสอดคล้องและบูรณาการกันอย่างเป็นระบบ  ประกอบด้วยเกณฑ์ 7 หมวดดังนี้

                                        หมวด 1                 การนำองค์กร

                                        หมวด 2                 การวางแผนเชิงยุทธศาสตร์

                                        หมวด 3                 การให้ความสำคัญกับผู้รับบริการและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย

                                        หมวด 4                 การวัด  การวิเคราะห์  และการจัดการความรู้

                                        หมวด 5                 การมุ่งเน้นทรัพยากรบุคคล

                                        หมวด 6                 การจัดการกระบวนการ

                                        หมวด 7                 ผลลัพธ์การดำเนินการ

ความเชื่อมโยงเชิงระบบของเกณฑ์

        เกณฑ์ทั้ง 7 หมวด  มีความเชื่อมโยงในเชิงระบบ  สามารถอธิบายได้เป็น 2 ส่วน  ได้แก่ 

1.             ส่วนที่เป็นกระบวนการ (หมวด 1 – 6 ) แบ่งเป็น 3 กลุ่มย่อย

1)            กลุ่มการนำองค์กร (หมวด 1 – 3)

2)            กลุ่มพื้นฐานของระบบบริหาร (หมวด 4)

3)            กลุ่มปฏิบัติการ  (หมวด  5 – 6)

2.              ส่วนที่เป็นผลลัพธ์  (หมวด 7)

ผลประโยชน์ที่เกิดกับส่วนราชการ

การที่ส่วนราชการได้นำเกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (PMQA) ไปเป็นกรอบในการตรวจประเมินองค์การด้วยตนเอง (Self – Assessment) จะทำให้ทราบถึงโอกาสในการพัฒนา  เพื่อนำไปกำหนดวิธีการและเป้าหมายในการจัดทำแผนปรับปรุงองค์การ  ให้มีความสมบูรณ์อย่างมีมาตรฐาน  การนำ PMQA ไปใช้เป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการส่วนราชการจะส่งผลต่อการยกระดับการบริหารจัดการของส่วนราชการ  เพื่อส่งมอบผลผลิตและบริการที่มีคุณค่าให้แก่ผู้รับบริการหรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย  อีกทั้งยังมีส่วนช่วยส่งเสริมสนับสนุนการพัฒนาขีดความสามารถของส่วนราชการอื่น ๆ จากการนำเสนอวิธีปฏิบัติที่นำไปสู่ความสำเร็จด้วยการแลกเปลี่ยนเรียนรู้  อันจะนำไปสู่การประยุกต์ใช้เพื่อให้เกิดผลสำเร็จเช่นเดียวกัน

Share |                             แสดงความเห็น โปรด Log in