ยายเปลื่องในวัย 70 วันนี้ยังไม่อาจทราบได้ว่าบ่อน้ำนี้มีขึ้นต้งแต่เมื่อครั้งใด คงเป็นเรื่องของธรรมชาติเท่านั้นที่จะให้คำตอบได้ แต่ยายเปลื่องรู้ดีว่าน้ำส้างคำ แห่งบ้านคำม่วงมีความสำคัญต่อชีวิตคนที่นี่อย่างไร
เมื่อก่อนต้องใช้กินอยู่ในนั้น ทั้งกินทั้งอาบ บ้านเราเรียกน้ำส้างคำ
เวลาจะใช้ต้องเอาไม้คานกับถังน้ำไปหาบมา ยายเล่าพลางก็นึกถึงความหลังไปด้วย ตอนยายคลอดลูกอยู่ไฟตามแบบคนโบราณ ตาผู้เป็นที่รักต้องหาบน้ำจากส้างคำมาที่บ้านนับสิบๆ หาบ ก่อให้เกิดความเห็นอกเห็นใจกันในครอบครัว
ความมหัสจรรย์ของน้ำส้างคำไม่ได้ยังประโยชน์เพียงเป็นน้ำใช้สอย แต่ได้สานความสัมพันธ์ระหว่างคนตามวิถีอดีตกาลให้ผู้สูงวัยหลายคนได้อมยิ้มกับความสุขในวันวาน
ไม่เพียงกินดื่มเท่านั้น หากรวมไปถึงน้ำทำการเกษตร เลี้ยงสัตว์ก็พึ่งพาน้ำส้างคำแห่งนี้ อีกทั้งยังจุนเจือไปสู่หมู่บ้านใกล้เคียงในฤดูแล้งด้วย
พื้นที่ส้างคำเพียง 5 ตารางเมตร บนเนื้อที่ป่า 2 ไร่ ได้ให้ความอุดมสมบูรณ์แก่ชาวคำม่วงตลอดมา ไม่ว่าฤดูไหนน้ำส้างคำก็ไม่เปลี่ยนแปลงไปยังมีปริมาณเท่าเดิม มีบ้างก็แต่เวลาที่มีคนนำไปใช้มากๆ แต่ไม่นานก็กลับมาเหมือนเดิม
น้ำส้างคำแยกเป็น 2 บ่อ บ่อบนใช้สำหรับดื่มกินห้ามไม่ให้ใครลงโดยเด็ดขาด ส่วนบ่อล่างเป็นบ่อน้ำอาบ
