งานวิจัยเรื่อง การพัฒนาห้องสมุดมีชีวิต การจัดการความรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่นหรือการพัฒนาอาชีพเครื่องปั้นดินเผา
ชุมชนเกาะเกร็ด นนทบุรี ใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาสภาพปัญหาและ
อุปสรรคของการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการประกอบอาชีพเครื่องปั้นดินเผาชุมชนเกาะเกร็ด ศึกษาความต้องการและ
แนวทางในการพัฒนาอาชีพเครื่องปั้นดินเผา และเพื่อหาแนวทางและรูปแบบการจัดการความรู้ เพื่อส่งเสริมและพัฒนา
อาชีพเครื่องปั้นดินเผาชุมชนเกาะเกร็ด พบว่า อาชีพการทำเครื่องปั้นดินชุมชนเกาะเกร็ด เป็นอาชีพดั้งเดิมของชาวมอญ
ที่อพยพมาตั้งถิ่นฐานบนเกาะเกร็ด ประชาชนขาดกระบวนการเรียนรู้ที่จะพัฒนาตังเองอย่างยั่งยืน การจำหน่ายผลิตภัณฑ์
ยังไม่เป็นอันหนึ่งอันเดียวกันอย่างแท้จริง ชาวบ้านยังขาดความรู้ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ ชาวบ้านในชุมชนมองเห็นปัญหา
ของชุมชน เกิดองค์ความรู้ที่จะนำมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนากลุ่มเครื่องปั้นดินได้ 1


งานวิจัยเรื่อง การพัฒนากระบวนการเรียนรู้ในชุมชน : กรณีศึกษาบ้านหนองบง อำเภอภูเรือง จังหวัดเลย
มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาบริบทด้านภูมิปัญญาของชุมชน เพื่อศึกษากระบวนการเรียนรู้ของภูมิปัญญาในชุมชน และศึกษาพัฒนากระบวนการเรียนรู้ในโรงเรียนบ้านหนองบง
บนพื้นฐ าน ของภูมิปัญญาท้องถิ่นและทรัพยากรของชุมชน โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมกลุ่มเป้าหมายที่ให้ข้อมูลใช้วิธีเลือกแบบเจาะจง พบว่า บริษัทชุมชนด้าน
ภูมิปัญญาของชุมชน ได้สืบทอดกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษ กระบวนการเรียนรู้ของภูมิปัญญา เป็นการถ่ายทอดจากบรรพบุรุษการหาความรู้ด้วยตนเอง
นำมาลองผิดลองถูกแล้วดูผลที่เกิดขึ้นและการพัฒนากระบวนการการเรียนรู้ในโรงเรียน
ได้หลักสูตรสาระเพิ่มเติม กลุ่มสังคม ศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม เรื่อ
ง พิธีกรร ม ความเชื่อและภูมิปัญญา 2

 

 

งานวิจัยเรื่อง คุณลักษณะของปราชญ์ชาวบ้าน ด้านเกษตรกรรมแผนใหม่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
เป็นการวิจัยโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งเป็นการเลือกกลุ่มเป้าหมายแบบเจาะจงจำนวน 11 คน
มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาคุณลักษณะเฉพาะของปราชญ์ชาวบ้านด้านเกษตรกรรมแผนใหม่ พบว่า ปราชญ์ชาวบ้าน
ทั้ง 11 คน ทำการเกษตรกรรมแผนใหม่ โดยทำการเกษตรผสมผสานแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง คุณลักษณะประกอบด้วย
ล้มแล้วลุก คิดแตกต่างสร้างทางเลือก ยึดศาสนาธรรมปฏิบัติเพื่อพัฒนา กล้านำเสนอและศรัทธาเศรษฐกิจพอเพียง 3

 

งานวิจัยเรื่อง การใช้แหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาในจังหวัดนนทบุรี เพื่อพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา
มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์แหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาในจังหวัดนนทบุรี วิเคราะห์แหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญา
ที่สอดคล้องกับสาระและมาตรฐานการเรียนรู้ของหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา
โดยใช้แหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาในจังหวัดนนทบุรี และประเมินหลักสูตรสถานศึกษา โดยใช้แหล่งเรียนรู้และ
ภูมิปัญญาในจังหวัดนนทบุรี พบว่า แหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญา ประกอบด้วยประวัติความเป็นมา สภาพภูมิศาสตร์
ภูมิปัญญาด้านเกษตรกรรม การจัดการทรัพยากรทางธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมด้านหัตถกรรม ด้านวิสาหกิจชุมชน
การดำเนินชีวิตในสังคม ภาษาและวรรณกรรมศิลปกรรมและประเพณี บุคคลสำคัญและศาสนา การจัดกลุ่ม
แหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาในจังหวัดนนทบุรี มีความสอดคล้องกับสาระและมาตรฐาน4

 

งานวิจัยเรื่องการศึกษาในจังหวัดนนทบุรี : กระบวนการเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านอาชีพในรูปแบบการศึกษา
ตามอัธยาศัย
มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจ วิเคราะห์ สังเคราะห์กระบวนการเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับอาชีพ
การทำสวนทุเรียน การทำเครื่องปั้นดินเผา และการทำอาหารคาวหวานในจังหวัดนนทบุรี กับการพัฒนารูปแบบกระบวนการ
เรียนรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่น ด้านอาชีพในรูปแบบการศึกษาตามอัธยาศรัย พบว่า ประกอบอาชีพทั้งสามอาชีพที่เป็นผู้ให้ข้อมูล
เจาะลึกนั้น ส่วนใหญ่รับการเรียนรู้ด้านอาชีพจากพ่อ แม่ตั้งแต่เด็ก ใช้วิธีการสังเกต จดจำ ลองผิดลองถูก
การถ่ายทอดเน้นการให้ลงมือปฏิบัติ มีการฝึกลักษณะนิสัยที่ดีในการทำงานสอดแทรกอยู่ด้วย 5

 

เชิงอรรถ

1 อรุณรุ่ง บุญธนันตพงศ์ และคณะ “การพัฒนาห้องสมุดมีชีวิต การจัดการความรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการพัฒนา
อาชะเครื่องปั้นดินเผาชุมชนเกาะเกร็ด นนทบุรี” วิทยาลัยการฝึกหัดครู กรุงเทพ, 2548.
2 พรสวรรค์ สุวัณณศรีย์และคณะ “การพัฒนากระบวนการการเรียนรู้ในชุมชน : กรณีศึกษาบ้านหนองบง
อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย” กรุงเทพ , 2549.
3 ธวัชชัย เพ็งพินิจ “คุณลักษณะของปราชญ์ชาวบ้านด้านเกษตรกรรมแผนใหม่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ”
มหาวิทยาลัยราชภัฎสวนดุสิต กรุงเทพ, 2550.
4 สุมนทิพย์ บุญสมบัติ และคณะ “การใช้แหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาในจังหวัดนนทบุรี เพื่อพัฒนาหลักสูตรสถาน
ศึกษา” มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช นนทบุรี , 2550.
5 ประดินันท์ อุปรมัย “การศึกษาในจังหวัดนนทบุรี : กระบวนการเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านอาชีพในรูปแบบ
การศึกษาตามอัธยาศรัย” มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช นนทบุรี, 2551.

 



มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช แหล่งเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรมออนไลน์ สำนักการศึกษาต่อเนื่อง มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ข้อมูลสำนัก บทความทางวิชาการ ผลงานเผยแพร่ งานวิจัย นิทรรศการการศึกษาทางไกล คลังข้อมูล