ความสุขที่มนุษย์ต้องการ
โดย...นายกรกฤษณ์  จงจัดกลาง
ต.เมืองปัก  อ.ปักธงชัย  จ.นครราชสีมา

(เนื้อหาและภาพประกอบเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน)


          “ความสุขเป็นสิ่งที่ดีที่สุดของมนุษย์ เป็นสิ่งที่มนุษย์ต้องการ” เป็นประโยคที่ทุกคนไม่อาจจะปฏิเสธได้เลยว่าไม่ใช้ความจริง
แต่ความสุขเช่นไรที่เป็นความสุขที่แท้จริงที่ควรจะเป็นสำหรับชีวิตมนุษย์


ภาพจาก Web Site
http://www.fm100cmu.com/blog/Family/uploads/0a002.jpg

         การใช้ชีวิตและการแสวงหาความสุขของคนเรานั้นแตกต่างกัน บางคนมีความสุขจากการที่ได้กินอาหารดีๆ บางคนมีความสุข
จากการได้มีทรัพย์สินเพื่อแสดงถึงฐานะที่ร่ำรวย บางคนอาจมีความสุขจากการเอาชนะผู้อื่น หรือบางคนมีความสุขจากการมี
ครอบครัวที่อบอุ่น
          ดังนั้น เราจึงควรจะมีวิธีที่จะพิจารณาว่าอะไรคือความสุขที่เหมาะสม ถูกต้อง เพราะความสุขบางอย่างของมนุษย์นั้นนำไปสู่
การเบียดเบียนตนเอง เบียดเบียนผู้อื่น เบียดเบียนสังคม หรือเบียดเบียนธรรมชาติ
          พระพรหมคุณาภรณ์ ( ป.อ.ปยุตโต ) ท่านกล่าวว่า ความสุขของมนุษย์มาจากการแสวงหาความต้องการ โดยในทางพุทธศาสนา
แยกความต้องการเป็น 2 ประเภท
          ความต้องการประเภทที่ 1 เรียกว่า ความต้องการสิ่งเสพปรนเปรอตน คือ ตัณหา เป็นความต้องการที่ไม่จำกัด
          ความต้องการประเภทที่หนึ่งนี้เป็นความต้องการที่ขึ้นอยู่กับสิ่งภายนอก เพราะโดยมากจะเป็นเรื่องของวัตถุ เมื่อเป็นสิ่ง
ภายนอกอยู่นอกตัวก็ต้องหา ขวนขวายเอามา ความต้องการประเภทนี้จึงมีลักษณะไม่ถาวร ต้องแสวงหาอยู่เสมอ
          ความต้องการประเภทที่ 2 เรียกว่า ความต้องการคุณภาพชีวิต คือ ฉันทะ เป็นความต้องการที่มีขอบเขตจำกัด
          มนุษย์เป็นสัตว์ที่ฝึกฝนได้ซึ่งต่างจากสัตว์ทั่วไป ดังนั้นมนุษย์จึงพยายามแสวงหาคุณภาพชีวิตที่ดี ให้เพิ่มขึ้นเสมอ แต่ปัจจุบันมัก
จะถูกชักจูงจากค่านิยมของสังคมที่มุ่งให้มนุษย์แสวงหาความสุขจากวัตถุ
          ดังนั้น ความต้องการ 2 ประเภทของมนุษย์นั้น จึงมักจะมีปัญหาขัดแย้งกันเองเสมอ ๆ ตัวอย่างเช่น คนเราต้องการกินอาหารที่
อร่อย อาหารที่ดีๆ มีการปรุงแต่งอาหาร ทั้งรสชาติและสีสัน แต่มันอาจจะขัดแย้งกับความต้องการคุณภาพชีวิต คือมันอาจจะเป็นโทษ
ต่อร่างกายหรือเป็นอันตรายต่อคุณภาพชีวิตก็เป็นได้


ภาพจาก Web Site
http://61.7.145.201/images/file.asp?FileID=647

          อีกตัวอย่างหนึ่งเช่น เวลาที่จะซื้อสินค้าอะไรสักอย่าง คนที่มีค่านิยมชอบโอ้อวด อวดฐานะก็จะซื้อสินค้าที่มีราคาแพงโดยไม่
จำเป็นโดยไม่พิจารณาถึงคุณภาพ เอามูลค่าของสินค้ามาเป็นเกณฑ์ เมื่อเงินไม่พอก็ต้องกู้ยืมเงินเขามาซื้อ ทำให้เกิดปัญหาหนี้สิน
ตามมา



ภาพจาก Web Site
http://www.talkystory.com/imagelib/www.talkystory.com/052008/384ec55b1761633.jpg

          จากตัวอย่างที่กล่าวมา ความต้องการที่ทำเพื่อตอบสนองความเอร็ดอร่อย ตอบสนองค่านิยมของสังคม ความโก้เก๋ หรูหรา หรือ
การอวดฐานะความร่ำรวยนั้น
          นอกจากจะไม่สัมฤทธิ์จุดมุ่งหมายที่แท้จริงของความต้องการ เพราะขาดซึ่งคุณภาพของความต้องการแล้ว ยังก่อให้เกิดความ
สิ้นเปลือง สูญเปล่า นำไปสู่การเบียดเบียนเพื่อนมนุษย์ และทำลายสิ่งแวดล้อมอีกด้วย
          ดังนั้น เวลาที่จะแสวงหาสิ่งต่างๆ มาตอบสนองความต้องการจึงต้องมาพิจารณาถึงประโยชน์ของมัน และไม่ทำให้เกิดโทษต่อ
ตนเองและสังคม


ภาพจาก Web Site
http://news.nipa.co.th/image/manager/img500/8249_552000006843501.JPEG

          การพิจารณาที่จะแสวงหาความต้องการเพื่อพัฒนาไปเป็นความสุขนั้น เราสามารถนำหลักเกณฑ์ดังกล่าวมาใช้ในชีวิต
ประจำวันและดำเนินชีวิตเพื่อให้มีความสุขได้ การบริโภคอาหารก็พิจารณาถึงคุณภาพชีวิต บริโภคสินค้าก็พิจารณาถึงคุณภาพชีวิต
การทำงานก็พิจารณาถึงจุดมุ่งหมายนั้นก็คือคุณภาพชีวิตที่ดี การดำเนินชีวิตครอบครัวก็พิจารณากันถึงคุณภาพชีวิต
          โดยสรุปก็คือ ทุกอย่างต้องพิจารณาถึงประโยชน์ที่ได้ ไม่ทำให้ตนเองเดือดร้อน ไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน ไม่ทำให้สังคม
เดือดร้อนและไม่ทำลายธรรมชาติ ถ้าทุกคนในสังคมมุ่งแสวงหาความต้องการโดยพิจารณาถึงคุณภาพชีวิตกันหมด ก็จะไม่เกิดปัญหา
ครอบครัว ปัญหาสังคม ปัญหาการทำลายทรัพยากรธรรมชาติ ชีวิตครอบครัวก็เป็นสุข สังคมก็เป็นสุข สังคมโลกก็สงบสุข อย่างนี้จึง
เป็นการมุ่งไปสู่ความสุขที่แท้จริง


เอกสารอ้างอิง
...................................................................................................................................................................................................................................................
นิยม อิสิวโส ,พระมหา (2545) “การศึกษาเปรียบเทียบแนวความคิด เรื่อง ความสุขในทฤษฎีจริยศาสตร์ของจอห์น สจ็วต มิลล์ กับพุทธจริยศาสตร์”
วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาปรัชญา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พระพรหมคุณาภรณ์ ( 2548 ) เศรษฐศาสตร์แนวพุทธ จาก http://www.watnyanaves.net/th/book_search
วิทย์ วิศทเวทย์ ( 2532 ) จริยศาสตร์เบื้องต้น : มนุษย์กับปัญหาจริยธรรม พิมพ์ครั้งที่ 7 กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์อักษรเจริญทัศน์