เทคโนโลยีการเพาะเห็ดปี 2010
โดย...อาจารย์สำเนา  ฤทธิ์นุช
อาจารย์ชำนาญการ วิทยาลัยเทคโนโลยีชัยนาท

(เรียบเรียงเนื้อหาจากบทวิทยุกระจายเสียง ปี 2553)

เทคโนโลยีการเพาะเห็ด
           การเพาะเห็ดในปัจจุบัน และแนวโน้มในอนาคต มีความรู้สึกว่ามีความต้องการทวีมากขึ้น โดยเฉพาะสถานการณ์ปัจจุบัน
ประสบกับภัยแล้ง มีคนต้องการหารายได้ มีคนต้องการสร้างงาน และพอดีกับวัสดุที่เหมาะกับการเพาะเห็ดในประเทศไทยมีมาก นอก
จากนี้แล้วการเพาะเห็ดในอนาคต จะนำไปสู่การผลิตเห็ดเพื่อรักษาโรค โดยการใช้เห็ดเป็นสมุนไพรรักษาโรคได้อย่างหลากหลาย
ยกตัวอย่างเช่น การนำเห็ดหลินจือมารักษาโรคเบาหวาน หรือว่าการบริโภคเห็ดฟางเพื่อบำบัดโรค การเพิ่มภูมิคุ้มกันภูมิแพ้ หรือใช้
เห็ดโคนน้อยเพื่อไปรักษาไขมันในหลอดเลือด นอกจากตรงนี้แล้วเพาะเห็ดแล้วขายได้ ขายได้ก็มีการสร้างงานทำให้มีรายได้เกิดขึ้น
ประกอบกับการเพาะเห็ดเพียงไม่กี่วัน เห็ดบางชนิด เช่น เห็ดฟางนี 7 วัน หรือ 8 วัน ก็สามารถเพาะออกมาจำหน่ายหรือบริโภคได้
เห็ดบางเห็ดเพาะครั้งเดียวอย่างเช่นเห็ดหูหนูเก็บเป็นปีนะครับ เห็ดถ้าเพาะกับต้นไม้ใหญ่ ๆ หน่อยสามารถเพาะได้ถึง 2 ปี ก็มี คือ
ให้ผลผลิตตลอดเวลา ให้ผลผลิตตลอดเวลาถูกต้อง


ภาพจาก Web Site
https://fbcdn-sphotos-a.akamaihd.net/hphotos-ak-ash4/423789_347624995278514_100000930498421_1019211_705524579_n.jpg
ข้อมูลภาพ ณ วันที่ 21-2-55

          นอกจากนี้การผลิตเห็ดยังไม่มีสารเคมีด้วย ลดต้นทุนการผลิต ลดความเสี่ยงแล้วก็รักษาสิ่งแวดล้อม ซึ่งพอดีกับ หลาย ๆ สถาน
การณ์ ก็จะสรุปให้ว่าเทคโนโลยีการเพาะเห็ดในอนาคตจะต้องมีการพัฒนาตามความต้องการอย่างเหมาะสม แล้วก็ความยิ่งใหญ่
ความต้องการของคน ก็ตามศักยภาพของเขา คือทุกอย่างก็ตามเขามาคือพัฒนาจนใช้เทคโนโลยีชั้นสูง แล้วในอนาคตจำเป็นอย่างยิ่ง

ความสำคัญของการเพาะเห็ดในปัจจุบัน
           เทคโนโลยีในภาคปฏิบัติ คือในสิ่งซึ่งใครมาเรียนรู้แล้วสามารถนำไปสู่การปฏิบัติอย่างได้ผล ซึ่งหลากหลายความต้องการที่
เกิดขึ้นในปัจจุบันนี้ สู่กระบวนการวิจัย สู่กระบวนการปฏิบัติงานจริงของเกษตรกร ของนักวิชาการ แล้วก็ปรับแก้จนเราเข้าใจว่าได้
แล้ว ก็จะนำมาบรรยายอิงวิชาการ เน้นเทคโนโลยีปัจจุบันต้องมีการสาธิตในแต่ละชนิดของเห็ด ยกตัวอย่างเช่น ความต้องการการ
เพาะเห็ดฟางของเกษตรกรไทย หรือประชาชนคนไทยค่อนข้างจะมากที่สุด การเพาะเห็ดฟางแบบใหม่ ซึ่งก็ต้องนำเรียนว่าเป็นแท่ง
เพาะเห็ดฟางสำเร็จรูป เดิมเห็ดฟางในโรงเรือนแล้วมาเห็ดฟางในตะกร้า เห็ดฟางในถุงพลาสติก ตอนนี้เป็นแท่งเพาะเห็ดฟางสำเร็จ
รูป ทำให้ง่ายขึ้น เพราะฉะนั้นผู้ที่จะเพาะเห็ดฟางไว้บริโภคอาจจะซื้อแท่งเห็ดฟางมาจุ่มน้ำแล้วก็ยกขึ้น แล้วก็เพาะให้เกิดดอกทันที
ได้ คือมิติอีกมิติหนึ่งที่ใหม่ล่าสุด ตอนนี้ผลิตปุ๋ยเพื่อใช้กับเห็ดสำเร็จแล้ว เป็นปุ๋ยอินทรีย์ 100% ผลิตจากมูลค้างคาวที่เป็น
สารธรรมชาติไม่มีพาตกค้างและไม่มีสารที่เป็นอันตราย ซึ่งสามารถยกระดับผลผลิตในระดับปกตินี่ เพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัว ก็เป็นสิ่งใหม่
เหมือนกัน
          เทคโนโลยีใหม่ ๆ ก็คือการควบคุมเห็ดฟางด้วยระบบคอมพิวเตอร์ เสียบปลั๊กแล้วรอออกดอก ใหม่ล่าสุดไม่ได้เผยแพร่ที่ไหน
เลยและก็วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีชัยนาทเป็นสถานที่ที่วิจัยงานตรงนี้ออกมา ร่วมกับมหาวิทยาลัยพระนครเหนือ ก็ได้ทุนจาก
สกว. มา และวันนี้ก็พร้อมที่จะนำเสนอและเผยแพร่ในบางส่วนที่เหมาะสม หลากหลายความต้องการในการเพาะเห็ดฟางก็ขึ้นอยู่กับ
เกษตรกรที่จะเลือกวิธีใด แต่ถ้าหากว่าเป็นเกษตรกรเพื่อการค้า หรือจะทำแบบใหญ่โตหน่อย ก็ต้องใช้เทคโนโลยีชั้นสูงกว่านี้ ก็มี
ความหลากหลายให้เลือกทางการเกษตร


ภาพจาก Web Site
http://www.thaigreenagro.com/images/images_aticle/Mushroom/mooshroom2_20091013.gif
ข้อมูลภาพ ณ วันที่ 21-2-55

เห็ดที่นำมาเพาะมีเห็ดอะไรบ้าง
         เห็ดฟางจะเป็นไอไลท์สำหรับตรงนี้ เพราะว่าให้ผลผลิตเร็ว ผลผลิตสูง และวัสดุก็ไม่มาก แล้วก็เห็ดชนิดที่สองจะมานำเสนอก็คือ
การเพาะเห็ดในถุงพลาสติก เช่น เห็ดนางรม เห็ดนางฟ้า เห็ดเป๋าฮื้อ ลักษณะนี้เคยเพาะกันมาผลผลิตต่อ 1 ถุง ก็อยู่ที่ประมาณสักครึ่ง
กิโล แต่วันนี้เทคโนโลยีที่ใส่เข้าไปใหม่นี่ผลผลิตเพิ่มขึ้นมากกว่า 1 กิโล คือค้นทุนการผลิตเท่าเดิม แต่เดี๋ยวนี้เพิ่มขึ้นเป็นอีกเท่าตัว
หนึ่ง นักเพาะเห็ดโดยทั่วไป คงจะต้องมาศึกษาแล้ว คงจะต้องใส่ใจ ประการที่ 3 ก็คือว่าลักษณะเห็ดในปัจจุบันเราจะหาหนทางแปรรูป
แต่ไม่ได้แปรรูปเพื่อบริโภค เป็นของคบเคี้ยว หรือเป็นของคาว หรือกินกับข้าว จะแปรรูปเป็นน้ำเห็ดพร้อมดื่ม เหมือนกับน้ำดื่มทั่ว ๆ
ไป เหมือนน้ำดื่มเพื่อสุขภาพเหมือนน้ำสมุนไพร เช่น นำเห็ดหลินจือมาต้มจัดออกมาเป็นน้ำพร้อมดื่ม อาจจะวางในตามคลีนิก
เบาหวานทั่วประเทศ พอดื่มไปแล้วก็เพื่อลดน้ำตาลในกระแสเลือด หรืออาจจะนำเห็ดหูหนู ทำเป็นน้ำเห็ดหูหนู ดื่มเพื่อรักษาโรคอักเสบ
ของทางเดินอาหาร
          นอกจากนี้ยังใช้เห็ดหลากหลายชนิดครับอย่างเช่นเห็ดฟาง น้ำต้มจากเห็ดฟางก็รักษาโรคภูมิแพ้ หรือเห็ดโดยทั่วไปทำให้เกิด
การป้องกันอนุมูลอิสระ เพื่อยับยั้งเซลล์มะเร็ง ในอนาคตเราอาจจะมีผลผลิตเห็ดที่แปรรูปในลักษณะนี้เพิ่มมากขึ้น ก็คงจะเพิ่มมากขึ้น
อย่างแน่นอน เป้าหมายการจัดการเรื่องตลาดคงไม่ใช่ในนี้ ในประเทศอย่างเดียว เพราะในโลกนี้ต้องการรับประทานเห็ดทั้งนั้นแต่เขา
ไม่สามารถเพาะได้ มีสภาพภูมิอากาศไม่เหมาะกับการเพาะเห็ด ส่วนประเทศไทยเหมาะมาก ประกอบกับความฉลาดของภูมิปัญญา
คนไทย สามารถเพาะปลูกได้สมควรตั้งใจ

 

อุษณีย์ จูฑะศิลป์   ผู้เรียบเรียง
(เรียบเรียงเนื้อหาจากบทวิทยุกระจายเสียง ปี 2553)