20. สังคโลก  ( อาจารย์พิเศษ เจียจันทร์พงษ์ )

 
        เครื่องปั้นดินเผาเป็นหลักฐานชองศิลปะที่เกิดจากสมองและมือมนุษย์ สังคโลกเป็นเครื่องเคลือบที่ทำจากดินและเอาไปเผาไฟ
จนมีเนื้อแกร่งเป็นเนื้อหิน สังคโลกเป็นเครื่องปั้นดินเผาจากเตาในบริเวณสุโขทัยและล้านนา สังคโลกมี 2 ประเภทคือ

1. เคลือบเขียว เรียกว่า ศิลาดล
2. เคลือบสีอื่น ๆ มีหลายสี มีการเขียนลวดลายบนผิวและไม่เขียนลวดลาย

      ในปี 2520 กรมศิลปากรได้ทุ่มเทกำลังศึกษาแหล่งเตาเผาที่สุโขทัย ศรีสัชนาลัย พิษณุโลก   ทำให้มีความรู้เกี่ยวกับเครื่อง
สังคโลกมากขึ้น สันนิษฐานได้ว่า เครื่องสังคโลกนี้จะไม่มีการทำก่อนสมัยพุทธศตวรรษที่ 18  คือปลายสมัยสุโขทัยต่อกับสมัย
อยุธยาซึ่งได้มีการพัฒนาขึ้นเป็นชุมชนเมือง สังคโลกครั้งแรกลักษณะหยาบ ต่อมารู้จักใช้ดินขาวปั้นและทำน้ำยาเคลือบ เตาเผา
จะมีมากแถบศรีสัชนาลัย พิษณุโลก    ซึ่งพิษณุโลกเป็นศูนย์กลางการค้าของป่าและค้าเครื่องสังคโลกกับกรุงศรีอยุธยาและมอญ

      ในสมัยพุทธศตวรรษที่ 20 เครื่องเคลือบของจีนได้รับความนิยมมาก กษัตริย์ไทยที่สำคัญคือ พระนครินทราธิราช ซึ่งตาม
หลักฐานจีนว่าเคยเสด็จไปจีน 2 ครั้ง ก่อนเสวยราชเป็นกษัตริย์อยุธยาได้นำช่างจีนมาสอนคนไทยทำเครื่องปั้นดินเผาแบบจีนและ
ได้ส่งไปขายยังโพนทะเล การทำเครื่องปั้นดินเผาเจริญมากในสมัยอยุธยาตอนต้น    การสงครามระหว่างพระบรมไตรโลกนาถ
ของกรุงศรีอยุธยากับพระเจ้าติโลกราชของเชียงใหม่มีการกวาดตอนช่างทำสังคโลกจากเชลียงไปล้านนา การทำเครื่องสังคโลก
ของไทยสิ้นสุดในพุทธศตวรรษที่ 22 เมื่อเกิดสงครามเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งแรกทำให้การทำเครื่องสังคโลกของไทยยุติลง


< back >